ब्रिटनची राजकीय व्यवस्था, संसद आणि लोकशाही संस्थांचा अभ्यास करणार प्रा. डॉ. सुनील नेवे

 

ब्रिटनची राजकीय व्यवस्था, संसद आणि लोकशाही संस्थांचा अभ्यास करणार प्रा. डॉ. सुनील नेवे

भुसावळ (लेवाजगत न्यूज प्रतिनिधी) : राज्यशास्त्र विषयाचे प्राध्यापक, संशोधक आणि सामाजिक-राजकीय क्षेत्रात सक्रिय कार्यरत असलेले प्रा. डॉ. सुनील नेवे हे 26 जून ते 5 जुलै 2026 या कालावधीत इंग्लंडमधील लंडन येथे आयोजित विशेष अभ्यास दौऱ्यावर जाणार आहेत. ब्रिटनची संसदीय लोकशाही, राजकीय व्यवस्था, शैक्षणिक संस्था, सार्वजनिक धोरणे आणि प्रशासन यांचा प्रत्यक्ष अभ्यास करणे हा या दौऱ्याचा मुख्य उद्देश आहे.

जगातील सर्वात प्राचीन आणि प्रभावशाली लोकशाही व्यवस्थांपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या ब्रिटिश संसदीय परंपरेचा अभ्यास करण्याची संधी या दौऱ्याद्वारे मिळणार आहे. भारताच्या संसदीय व्यवस्थेवर ब्रिटिश परंपरेचा मोठा प्रभाव असल्याने या अभ्यासातून भारतीय लोकशाहीचे तुलनात्मक आकलन अधिक व्यापक होण्यास मदत होणार आहे.

दौऱ्यादरम्यान प्रा. नेवे यांना ब्रिटिश संसद भवनाला भेट देऊन हाऊस ऑफ कॉमन्स आणि हाऊस ऑफ लॉर्ड्स यांच्या कार्यपद्धतीचा अभ्यास करता येणार आहे. तसेच पॅलेस ऑफ वेस्टमिन्स्टर, पार्लमेंट स्क्वेअर आणि वेस्टमिन्स्टर ॲबे यांसारख्या ऐतिहासिक स्थळांना भेट देत ब्रिटिश लोकशाहीच्या विकासाचा इतिहास जाणून घेण्याची संधी मिळणार आहे.

राज्यशास्त्राच्या अभ्यासाच्या दृष्टीने जागतिक कीर्तीच्या लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स (LSE) या संस्थेला भेट देणे विशेष महत्त्वाचे ठरणार आहे. सामाजिक विज्ञान, सार्वजनिक धोरण, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि राजकीय संशोधन क्षेत्रातील आधुनिक प्रवाहांचा अभ्यास या भेटीतून करता येणार आहे.

याशिवाय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे लंडनमधील निवासस्थान, ब्रिटिश म्युझियम, नेहरू सेंटर आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ ईस्ट लंडन यांसारख्या संस्थांना भेट देऊन भारतीय विचारवंतांचा जागतिक प्रभाव, शिक्षणव्यवस्था आणि सांस्कृतिक वारसा यांचाही अभ्यास करण्यात येणार आहे.

या अभ्यास दौऱ्यात स्थानिक स्वराज्य व्यवस्था, सार्वजनिक सेवा वितरण प्रणाली, नागरी प्रशासन, शहरी नियोजन, नागरिकांचा राजकीय सहभाग आणि लोकशाही संस्थांची कार्यक्षमता यांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्यावर विशेष भर राहणार आहे. तसेच ब्रिटन आणि भारताच्या राजकीय व्यवस्थांमधील साम्य व भिन्नता यांचा तुलनात्मक अभ्यास करून त्यावरील निरीक्षणे संशोधनात्मक स्वरूपात मांडण्याचा मानस प्रा. नेवे यांनी व्यक्त केला आहे.

विशेष म्हणजे, लंडनमधील Institute of Historical Research, School of Advanced Study, University of London यांच्या वतीने आयोजित "History of Political Ideas Seminar" या आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रासाठीही प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांची निवड झाली आहे. 1 जुलै 2026 रोजी होणाऱ्या या चर्चासत्रात ते प्रत्यक्ष सहभागी होणार असून राजकीय विचारांचा इतिहास, लोकशाही मूल्यांचा विकास, आधुनिक राज्यव्यवस्थेची वैचारिक पायाभरणी आणि जागतिक राजकीय विचारप्रवाह यांसारख्या विषयांवर चर्चा होणार आहे.

तसेच प्रा. नेवे हे लंडनमधील ऐतिहासिक Royal Courts of Justice या न्यायसंस्थेलाही भेट देणार आहेत. इंग्लंड आणि वेल्समधील सर्वोच्च नागरी न्यायालयांपैकी एक असलेल्या या संस्थेची न्यायव्यवस्था, न्यायनिर्णय प्रक्रिया, न्यायालयीन परंपरा आणि "Rule of Law" या संकल्पनांचा प्रत्यक्ष अभ्यास करण्याची संधी त्यांना मिळणार आहे.

प्रा. डॉ. सुनील नेवे हे राज्यशास्त्र विषयाचे प्राध्यापक म्हणून विद्यार्थ्यांमध्ये लोकशाही मूल्ये, संविधानिक जाणीव आणि राजकीय साक्षरता निर्माण करण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहेत. या अभ्यास दौऱ्यातून मिळणारे ज्ञान आणि अनुभव विद्यार्थ्यांना, संशोधकांना तसेच राजकीय क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या व्यक्तींना मार्गदर्शक ठरतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.

"ब्रिटिश लोकशाहीच्या अभ्यासातून भारतीय लोकशाही अधिक सक्षमपणे समजून घेणे आणि विद्यार्थ्यांपर्यंत जागतिक राजकीय घडामोडींचे ज्ञान पोहोचवणे हा या दौऱ्यामागील मुख्य उद्देश आहे," असे प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांनी सांगितले.

या निवडीबद्दल विविध शैक्षणिक, सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रातील मान्यवरांनी प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांचे अभिनंदन करून त्यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.