गुरू म्हणजे काय? गुरुपौर्णिमेनिमित्त विशेष लेख

 

गुरू म्हणजे काय?

गुरुपौर्णिमेनिमित्त विशेष लेख

भारतीय संस्कृतीत "गुरू" हा केवळ शिकवणारा शिक्षक नसून, अज्ञानाचा अंधार दूर करून ज्ञानाचा प्रकाश दाखवणारा जीवनमार्गदर्शक आहे. 'गु' म्हणजे अंधार आणि 'रु' म्हणजे त्या अंधाराचा नाश करणारा. म्हणून जो आपल्या जीवनातील अज्ञान, भीती, संभ्रम आणि चुकीच्या मार्गाचा नाश करून सत्य, ज्ञान आणि सदाचाराचा मार्ग दाखवतो, तोच खरा गुरू.

गुरू हा आपल्या आयुष्यातील पहिला प्रेरणास्त्रोत असतो. आई-वडील आपल्याला जन्म देतात, पण गुरू आपल्याला योग्य विचार, संस्कार, शिक्षण आणि जीवन जगण्याची दिशा देतात. म्हणूनच भारतीय परंपरेत गुरूंना देवापेक्षाही श्रेष्ठ स्थान देण्यात आले आहे.

संत कबीर म्हणतात—

"गुरू गोविंद दोऊ खडे, काके लागूं पाय?
बलिहारी गुरू आपल्या, गोविंद दियो बताय."

या दोह्यात गुरूंचे महत्त्व स्पष्ट होते. गुरूंमुळेच परमेश्वराचा मार्ग समजतो, म्हणून गुरूंचे स्थान सर्वोच्च आहे.

गुरुपौर्णिमा हा दिवस महर्षी वेदव्यास यांच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो. वेद, महाभारत आणि अनेक पुराणांचे ज्ञान जगाला देणाऱ्या व्यासमुनींना आदरांजली वाहण्याचा हा दिवस आहे. या दिवशी आपल्या गुरूंचे पूजन करून त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली जाते.

आजच्या काळात गुरू म्हणजे फक्त आध्यात्मिक मार्गदर्शक नाहीत. आपले शिक्षक, आई-वडील, जीवनात योग्य दिशा दाखवणारे ज्येष्ठ, तसेच चांगले विचार देणारी प्रत्येक व्यक्ती आपल्या जीवनातील गुरू असू शकते.

गुरुपौर्णिमा आपल्याला एकच संदेश देते—गुरूंचा आदर करा, त्यांच्या शिकवणीचा स्वीकार करा आणि ज्ञान, संस्कार व मानवतेचा प्रकाश आपल्या जीवनात कायम ठेवण्याचा संकल्प करा.

॥ गुरूर्ब्रह्मा गुरूर्विष्णुः गुरूर्देवो महेश्वरः ।
गुरुः साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः ॥

– लेवाजगत न्यूज
सर्व वाचकांना गुरुपौर्णिमेच्या हार्दिक शुभेच्छा!