शेतकरी कर्जमाफीबाबत २५ महत्त्वाचे प्रश्न आणि सोपी उत्तरे पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६

कर्जमाफीबाबत २५ महत्त्वाचे प्रश्न आणि सोपी उत्तरे

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ 

राज्य शासनाने जाहीर केलेल्या 'पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६' अंतर्गत कर्जमाफी, एकवेळ समझोता, नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना प्रोत्साहनपर लाभ, पात्रता, अपात्रता, ॲग्रीस्टॅक नोंदणी, अर्ज प्रक्रिया आणि तक्रार निवारण यासंदर्भात शेतकऱ्यांच्या मनात अनेक प्रश्न आहेत. या सर्व प्रश्नांची अधिकृत माहितीनुसार सोप्या भाषेत उत्तरे येथे देत आहोत.

महत्त्वाचे मुद्दे एका नजरेत

- पीक कर्जावरील मुद्दल व व्याज मिळून २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी

- २ लाखांपेक्षा जास्त थकबाकीदारांसाठी 'एकवेळ समझोता' योजना

- नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ

- लेखी अर्जाची गरज नाही, प्रक्रिया ऑनलाइन

- आधार प्रमाणीकरण आणि ॲग्रीस्टॅक नोंदणी आवश्यक

- सुमारे ५६ लाख शेतकऱ्यांना लाभ, शासनाचा ३६,५०० कोटी रुपयांचा निधी

२५ महत्त्वाचे प्रश्न आणि उत्तरे

१. ही योजना कोणासाठी आहे?

राज्यातील थकीत पीक कर्जदार तसेच नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी.

२. किती रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळेल?

मुद्दल व व्याज मिळून कमाल २ लाख रुपये.

३. कोणत्या कालावधीतील कर्ज पात्र आहे?

१ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यानचे अल्पमुदतीचे पीक कर्ज, जे ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी थकीत असेल.

४. कर्ज २ लाखांपेक्षा जास्त असल्यास?

अतिरिक्त रक्कम शेतकऱ्याने भरल्यानंतर शासनाकडून २ लाख रुपयांचा लाभ दिला जाईल.

५. अतिरिक्त रक्कम भरण्याची अंतिम मुदत?

३१ मार्च २०२७.

६. नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना काय लाभ?

५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान.

७. प्रोत्साहनासाठी कोणती अट आहे?

२०२२-२३, २०२३-२४ किंवा २०२४-२५ पैकी कोणत्याही दोन वर्षांत वेळेत कर्जफेड केलेली असावी.

८. कर्ज ५० हजारांपेक्षा कमी असेल तर?

भरलेली रक्कम किंवा किमान ५ हजार रुपये प्रोत्साहन मिळेल.

९. २०१९ च्या कर्जमाफीचा लाभ घेतला असेल तर?

नवीन पात्र थकबाकी असल्यास या योजनेचाही लाभ मिळू शकतो.

१०. पुनर्गठित (Restructured) कर्जाला लाभ मिळेल का?

होय, पात्र थकीत हप्त्यांना लाभ मिळेल.

११. जमीनधारणेची अट आहे का?

नाही.

१२. अर्ज करावा लागेल का?

नाही. प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन असून बँकांकडून माहिती अपलोड केली जाईल.

१३. सर्वात महत्त्वाची अट कोणती?

आधार प्रमाणीकरण आणि ॲग्रीस्टॅक नोंदणी.

१४. ॲग्रीस्टॅक नोंदणी नसल्यास?

नोंदणी करून लाभ दिला जाईल. कोणताही पात्र शेतकरी वंचित राहणार नाही.

१५. कोणत्या बँकांचे कर्ज पात्र आहे?

राष्ट्रीयकृत, खाजगी, ग्रामीण, जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका आणि प्राथमिक कृषी पतसंस्था.

१६. कर्जमाफी आणि प्रोत्साहन दोन्ही मिळतील का?

नाही. दोन्ही लाभ एकाच व्यक्तीला मिळणार नाहीत.

१७. कोण अपात्र आहेत?

आजी-माजी मंत्री, खासदार, आमदार, स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे सदस्य, २५ हजारांपेक्षा जास्त वेतन/पेन्शन घेणारे सरकारी-निमसरकारी कर्मचारी आणि शेतीबाह्य उत्पन्नावर आयकर भरणारे.

१८. सहकारी साखर कारखान्यातील हंगामी कामगार पात्र आहेत का?

होय.

१९. पात्रतेची यादी कुठे पाहता येईल?

ग्रामपंचायत, तलाठी कार्यालय आणि शासनाच्या पोर्टलवर.

२०. पैसे कसे मिळतील?

थेट संबंधित बँक कर्ज खात्यात (DBT) जमा केले जातील.

२१. किती शेतकऱ्यांना लाभ मिळणार?

सुमारे ५६ लाख शेतकरी.

२२. योजनेला अहिल्यादेवी होळकर यांचे नाव का?

त्यांच्या त्रिशताब्दी जयंती वर्षानिमित्त आणि शेती-ग्रामीण विकासातील योगदानाचा गौरव म्हणून.

२३. बुडीत खात्यातील कर्जाला सवलत मिळेल का?

होय. विशेष समिती बँकांशी चर्चा करून सवलतीचा निर्णय घेईल.

२४. तक्रार कुठे करायची?

जिल्हाधिकाऱ्यांच्या अध्यक्षतेखालील जिल्हास्तरीय तक्रार निवारण समितीकडे.

२५. भविष्यात वारंवार कर्जमाफीची गरज भासू नये यासाठी काय उपाय?

शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी आणि कर्जमुक्ती कायमस्वरूपी साध्य करण्यासाठी दीर्घकालीन उपाययोजना टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात येणार आहेत.

निष्कर्ष

ही योजना थकीत कर्जदार शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याबरोबरच नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही प्रोत्साहन देणारी आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी आधार प्रमाणीकरण आणि ॲग्रीस्टॅक नोंदणी वेळेत पूर्ण करून शासनाच्या सूचनांवर लक्ष ठेवावे, जेणेकरून योजनेचा लाभ सहज मिळू शकेल.