एकनाथराव खडसे : संघर्ष, संघटन आणि प्रदीर्घ राजकीय वाटचालीचा जीवनप्रवास

कोथळी, ता. मुक्ताईनगर (जि. जळगाव) : महाराष्ट्राच्या राजकारणात दीर्घकाळ प्रभावी भूमिका बजावणारे ज्येष्ठ नेते एकनाथराव गणपतराव खडसे यांचा जन्म २ सप्टेंबर १९५२ रोजी कोथळी, ता. मुक्ताईनगर, जि. जळगाव येथे झाला. बी.कॉम.पर्यंत शिक्षण घेतलेल्या खडसे यांना शेती, वाचन आणि संगीताची विशेष आवड आहे.

सहकार, शिक्षण, कृषी आणि सामाजिक क्षेत्रातील विविध संस्थांमध्ये जबाबदाऱ्या सांभाळत त्यांनी सार्वजनिक जीवनाची सुरुवात केली. एडलाबाद तालुका एज्युकेशन सोसायटीचे मानद सचिव, तालुका सहकारी संघाचे चेअरमन, मुक्ताई औद्योगिक सहकारी संस्था, मुक्ताई क्रेडिट सहकारी संस्था, जय किसान पीक संरक्षण सहकारी संस्था तसेच मुक्ताई औद्योगिक तेलबिया उत्पादक सहकारी संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी सहकार क्षेत्रात कार्य केले.

कोथळीचे सरपंच आणि पंचायत समितीचे सदस्य म्हणून स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या माध्यमातूनही त्यांनी काम केले. पुढे पुणे विद्यापीठाचे सिनेट सदस्य, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाच्या व्यवस्थापन परिषदेचे सदस्य, जळगाव जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे संचालक तसेच मुक्ताई सहकारी सुतगिरणीचे संस्थापक चेअरमन म्हणून त्यांनी संस्थात्मक क्षेत्रात योगदान दिले.

भाजपमधील संघटनात्मक वाटचाल

भारतीय जनता पक्षाच्या संघटनात्मक बांधणीतही खडसे यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. तालुका पातळीपासून सुरुवात करत त्यांनी भाजप जळगाव जिल्हाध्यक्ष, महाराष्ट्र भाजपचे प्रदेश सरचिटणीस तसेच अखिल भारतीय राष्ट्रीय कार्यकारिणीचे सदस्य म्हणून जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. संघटन कौशल्य, स्पष्टवक्तेपणा आणि आक्रमक राजकीय शैली ही त्यांच्या सार्वजनिक जीवनाची वैशिष्ट्ये मानली जातात.

मंत्रिपदापासून विरोधी पक्षनेतेपदापर्यंत

महाराष्ट्राच्या राजकारणात विविध महत्त्वाच्या घटनात्मक जबाबदाऱ्या त्यांनी सांभाळल्या. जून १९९५ ते सप्टेंबर १९९५ दरम्यान उच्च व तंत्रशिक्षण तसेच वित्त व नियोजन मंत्री, त्यानंतर जून १९९७ ते ऑक्टोबर १९९९ दरम्यान पाटबंधारे व लाभक्षेत्र मंत्री म्हणून त्यांनी काम पाहिले.

नोव्हेंबर २००९ ते ऑगस्ट २०१४ या काळात महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते म्हणून त्यांनी प्रभावी भूमिका बजावली. त्यानंतर ऑक्टोबर २०१४ ते जून २०१६ दरम्यान महसूलमंत्री म्हणून त्यांनी राज्याच्या प्रशासनात महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळली. पुढे २०२२ पासून महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सदस्य म्हणून त्यांची राजकीय वाटचाल सुरू आहे.

विविध पुरस्कारांनी गौरव

दीर्घ सार्वजनिक, सामाजिक आणि राजकीय योगदानाची दखल घेत खडसे यांना विविध पुरस्कार व सन्मान प्राप्त झाले आहेत. यामध्ये समाज चिंतामणी पुरस्कार, खानदेश विकास रत्न, कृतज्ञता ऋणानुबंध सन्मानपत्र, जीवनगौरव पुरस्कार २०१३, लेवा आयकॉन समाजरत्न पुरस्कार आणि उत्कृष्ट संसदपटू पुरस्कार यांचा समावेश आहे.

सहकार क्षेत्रापासून राजकारणापर्यंत आणि स्थानिक नेतृत्वापासून राज्याच्या राजकारणातील महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्यांपर्यंतचा त्यांचा प्रवास हा दीर्घ राजकीय अनुभव, संघटन कौशल्य आणि सार्वजनिक जीवनातील सातत्यपूर्ण योगदानाचा प्रवास म्हणून ओळखला जातो.