बदलत्या वातावरणात डोळ्यांचा संसर्ग वाढला; मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिसचे रुग्ण वाढले

वेळीच निदान व उपचार आवश्यक; स्वयं-औषधोपचार टाळण्याचे डॉ. नितु पाटील यांचे आवाहन

जळगाव : सध्याच्या बदलत्या वातावरणामुळे डोळ्यांच्या संसर्गाच्या रुग्णांमध्ये वाढ होत असून, यामध्ये **‘मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिस’**चे रुग्ण प्रामुख्याने आढळत आहेत. सामान्य डोळे येण्यापेक्षा हा प्रकार अधिक गंभीर असून, वेळीच निदान आणि योग्य उपचार घेणे आवश्यक आहे. रुग्णांनी स्वतःहून औषधे घेणे टाळावे, असे आवाहन नेत्ररोगतज्ज्ञ डॉ. नितु पाटील यांनी केले आहे.

मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिस म्हणजे काय?

मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिस हा संसर्ग मुख्यतः अॅडिनोव्हायरसमुळे होतो. याशिवाय स्ट्रेप्टोकोकस आणि स्टॅफिलोकोकस या जिवाणूंच्या संसर्गामुळेही हा आजार होऊ शकतो. पावसाळा आणि दमट हवामानात विषाणूंचा प्रसार वेगाने होऊ शकतो. त्यामुळे या काळात रुग्णसंख्येत अचानक वाढ होण्याची शक्यता असते.

बाधित व्यक्तीच्या डोळ्यातील स्रावाशी थेट किंवा अप्रत्यक्ष संपर्क आल्यास संसर्ग होऊ शकतो. टॉवेल, रुमाल, उशीचे कव्हर किंवा मोबाईल यांसारख्या वस्तू सामायिक केल्यानेही संसर्ग पसरण्याचा धोका असतो.

सामान्य कंजंक्टिव्हायटिसमध्ये डोळे लाल होणे, पाणी येणे किंवा पू येणे अशी लक्षणे दिसतात. मात्र, मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिसमध्ये डोळ्यांच्या आतील त्वचेवर म्हणजेच कंजंक्टायव्हावर सूज येऊन फायब्रिन आणि पांढऱ्या रक्तपेशींचा जाड थर किंवा पडदा तयार होतो. हा पडदा डोळ्याच्या संवेदनशील भागाला चिकटलेला असू शकतो. त्यामुळे तो काढताना किंवा साफ करताना रक्तस्त्राव होण्याची शक्यता असते.

प्रमुख लक्षणे

• डोळे अत्यंत लाल होणे आणि पापण्यांना मोठी सूज येणे.
• डोळ्यांतून सतत जाड, पिवळसर किंवा पांढरा पू येणे.
• डोळ्यात काहीतरी टोचत असल्यासारखी तीव्र वेदना होणे.
• प्रकाशाकडे पाहताना त्रास होणे.
• डोळ्याच्या आतील बाजूस पांढरट किंवा गर्द रंगाचा पडदा दिसणे.

वरीलपैकी लक्षणे आढळल्यास विलंब न करता नेत्ररोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. स्वतःहून डोळ्यांत कोणतेही औषध किंवा ड्रॉप्स वापरणे टाळावे.

चौकट

मेंब्रेनस कंजंक्टिव्हायटिस हा संसर्गजन्य आजार असला तरी वेळेवर अचूक निदान आणि योग्य उपचार घेतल्यास तो पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. डोळ्यांमध्ये गंभीर लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. घरगुती उपाय किंवा स्वयं-औषधोपचार करणे टाळावे.

— डॉ. नितु पाटील
डॉ. उल्हास पाटील वैद्यकीय महाविद्यालय व वासुदेव नेत्रालय